Gwiazda PicII-503 zawiera unikatowe informacje o II populacji gwiazd
31 marca 2026, 10:18Gwiazda PicII-503 to obiekt jedyny w swoim rodzaju. Położona na obrzeżach galaktyki karłowatej Pictor II zawiera skrajnie mało żelaza, o ponad 40 000 razy mniej niż Słońce. To sygnatura świadcząca o tym, że PicII-503 należy do jednej z pierwszych populacji gwiazd, jakie powstały po Wielkim Wybuchu. Badający ją astronomowie zauważyli też, że występuje w niej olbrzymia ilość węgla, dzięki czemu niezwykła gwiazda jest też brakującym elementem łączącym bogate w węgiel gwiazdy w halo Drogi Mlecznej z bardzo starymi galaktykami karłowatymi.
Już w czasach preinkaskich kwitł, wiodący przez Andy, szlak handlu papugami
16 marca 2026, 08:53Pachacamac — położone niedaleko Limy nadmorskie centrum religijne na środkowym wybrzeżu Peru — przez stulecia padało ofiarą rabusiów. Szacuje się, że splądrowali oni większość spośród 60–80 tysięcy pochówków istniejących niegdyś na tym terenie. Zdecydowana większość z nich została okradziona jeszcze zanim trafili tutaj profesjonalni archeolodzy. Tym cenniejsze okazało się odkrycie w 2005 roku nienaruszonego grobowca, na który trafiono na Cmentarzu Uhlego.
Najstarsze czaszki H. erectus w Chinach. Yunxian nie przestają zaskakiwać
23 lutego 2026, 09:45W 1989 roku na stanowisku Xuetangliangzi w chińskiej prowincji Hubei znaleziono czaszkę Yunxian 1, a rok później natrafiono na Yunxian 2. Jakby tego było mało, w 2022 roku znaleziono tam trzecią czaszkę. Wszystkie należą do Homo erectus i są niemal kompletne, co czyni Yunxian jednym z najważniejszych plejstoceńskich stanowisk badawczych we wschodniej Azji. Przez ponad trzy dekady wiek tych szczątków pozostawał przedmiotem sporów. Teraz wreszcie mamy odpowiedź: czaszki z Yunxian liczą sobie 1,77 ± 0,08 miliona lat, co czyni je najstarszymi pewnymi szczątkami Homo erectus odkrytymi in situ we wschodniej Azji.
Wyjątkowy miecz z epoki brązu. Pierwsze wnioski i niespodzianki ze specjalistycznych badań
18 lutego 2026, 10:58Przed niemal trzema laty w Nördlingen w Bawarii dokonano sensacyjnego znaleziska – archeolodzy odkryli świetnie zachowany miecz sprzed 3400 lat. Niedawno wyjątkowy zabytek trafił do Berlina, gdzie specjaliści z Centrum Helmholtza przeprowadzili jego badania za pomocą nowoczesnych nieniszczących metod. Trójwymiarowa tomografia komputerowa, dyfrakcja promieniowania rentgenowskiego i rentgenowska spektroskopia fluorescencyjna dały odpowiedź na pytanie, w jaki sposób powstał miecz, jak połączono rękojeść i ostrze oraz jak wykonano rzadkie i dobrze zachowane zdobienia.
Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc
24 listopada 2025, 10:00Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.
Metale ziem rzadkich w paproci. Fitogórnictwo zapewni dostęp do cennych minerałów?
17 listopada 2025, 10:00Na południu Chin rośnie wiecznie zielona paproć, która tworzy niewielkie kryształki zawierające metale ziem rzadkich. Odkrycie to daje nadzieję na bardziej ekologiczne, mniej niszczące środowisko, pozyskiwanie tych pierwiastków. Metale ziem rzadkich to 17 pierwiastków niezbędnych do funkcjonowania nowoczesnych technologii. Występują one w wielu miejscach na świecie, ale nie wszędzie w takich stężeniach, by ich wydobywanie było opłacalne. Pozyskiwanie tych pierwiastków wiąże się z niszczącą środowisko tradycyjną działalnością górniczą oraz wykorzystywaniem toksycznych odczynników chemicznych. Nic więc dziwnego, że naukowcy poszukują bardziej ekologicznych metod ich wydobywania.
W europejskiej jaskini odkryto największą sieć pajęczą na świecie i olbrzymią liczbę pająków
7 listopada 2025, 12:58W Jaskini Siarkowej na pograniczu Grecji i Albanii – wejście do niej znajduje się w Grecji, a najniższe poziomy w Albanii – odkryto największą sieć pajęczą na świecie. W jaskini tej istnieje chemoautotroficzny ekosystem siarkowy. Okazało się, że oprócz chemoautotrofów – czyli organizmów uzyskujących energię z utleniania nieorganicznych związków chemicznych – w jaskini dobrze się ma gigantyczna kolonia dwóch gatunków pająków, tworzona przez ponad 100 000 osobników.
Polska astronom znalazła pięć związków węgla w lodzie w pobliżu protogwiazdy
3 listopada 2025, 09:54Zespół pod kierunkiem Marty Sewiło zauważył w Wielkim Obłoku Magellana pięć różnych związków węgla. Uczona, która pracuje na University of Maryland, i jej koledzy z USA, Włoch, Holandii, Wielkiej Brytanii i Niemiec, wykorzystali MIRI (Mid-Infrared Instrument) znajdujący się na Teleskopie Kosmicznym Jamesa Webba do analizy lodu otaczającego młodą masywną protogwiazdę ST6.
Memrystory z grzybni. Tania alternatywa dla tradycyjnej elektroniki
29 października 2025, 10:43Grzybnia może być atrakcyjną alternatywą dla memrystorów, urządzeń przetwarzających i przechowujących dane, uważają naukowcy z Ohio State University. odkryli oni niedawno, że grzybnia shiitake i innych grzybów jadalnych może zostać wytrenowana do przeprowadzania obliczeń i zapamiętywania swoich przeszłych stanów. Można ją więc wykorzystać w roli organicznego memrystora.
Po dekadach rozwiązano zagadkę różowych głazów na szczytach gór na Antarktydzie
24 października 2025, 14:48Naukowcy od dekad zastanawiali się, skąd się wzięły różowe granitowe głazy porozrzucane na ciemnych wulkanicznych szczytach Hudson Mountains (Gór Hudsona) w Zachodniej Antarktyce. Badacze z British Antarctis Survey (BAS) datowali granit mierząc rozpad promieniotwórczy pierwiastków zamkniętych w mikroskopijnych kryształkach i stwierdzili, ze głazy powstały 175 milonów lat temu, w jurze. Jednak ich pochodzenie było do niedawna tajemnicą. Udało się ją rozwiązać dzięki badaniom lotniczym.
« poprzednia strona następna strona » 1 2 3 4 5 6 7 …
